Czym jest baza danych?
Baza danych to, w najprostszym ujęciu, zorganizowany zbiór ustrukturyzowanych danych przechowywany w systemie komputerowym. Można ją porównać do cyfrowej kartoteki — jej celem jest efektywne i bezpieczne przechowywanie, pobieranie, modyfikowanie oraz zarządzanie dużymi ilościami danych w sposób spójny i kontrolowany.
Źródło: Lekcja wprowadzająca do baz danych i SQL
Różnica między danymi a informacją
- Dane (Data): surowe, nieprzetworzone fakty, liczby lub ciągi znaków — same w sobie nie muszą mieć pełnego znaczenia (np. 101, 'Kowalski', 2023-01-15).
- Informacja (Information): dane przetworzone, zorganizowane i osadzone w kontekście, dzięki czemu nabierają znaczenia (np. wynik zapytania, które mówi "Cena produktu o ID 101 wynosi 100.50 PLN").
Język SQL służy do transformacji surowych danych w użyteczną informację — zapytania SELECT, filtry WHERE i funkcje agregujące pozwalają uzyskać sensowny wynik z surowych wartości.
Źródło: Lekcja wprowadzająca; przykłady operacji na danych
Uwaga dotycząca typów danych i NULL: typ danych decyduje o możliwych operacjach (np. liczbowe vs tekstowe) i o tym, jak traktowane są wartości brakujące (NULL).
Czym jest Relacyjna Baza Danych (RDBMS)?
Relacyjny System Zarządzania Bazą Danych (RDBMS) to popularny typ systemu do przechowywania danych — przykłady: PostgreSQL, MySQL, Microsoft SQL Server, Oracle. W modelu relacyjnym dane są przechowywane w logicznie powiązanych tabelach, co pozwala redukować redundancję i wymuszać spójność za pomocą kluczy.
Źródło: Lekcja wprowadzająca do RDBMS
Pojęcia: tabela, kolumna (pole), wiersz (rekord)
- Tabela (Table): podstawowa jednostka przechowywania danych, reprezentująca dany typ bytu (np. Uczniowie, Produkty). Można to przyrównać do arkusza w Excelu.
- Kolumna (Column) / Pole (Field): pojedynczy atrybut bytu (np. Imie, CenaProduktu). Każda kolumna ma nazwę i typ danych, które definiują, jakie wartości mogą się w niej znajdować.
- Wiersz (Row) / Rekord (Record): pojedynczy wpis w tabeli — zestaw wartości dla wszystkich kolumn (np. dane jednego ucznia).
Źródło: Lekcja o tworzeniu tabel i definicji kolumn
Czym jest SQL? (Structured Query Language)
SQL to standardowy, deklaratywny język używany do komunikacji z relacyjnymi bazami danych. Deklaratywność oznacza, że opisujemy, co chcemy uzyskać (np. średnia pensja w dziale), a silnik bazy sam wybiera, jak to obliczyć.
Źródło: Lekcja o SQL i jego deklaratywności
Do czego służy SQL? (kategorie)
- DQL (Data Query Language): odpytywanie danych — podstawowe polecenie: SELECT.
- DML (Data Manipulation Language): manipulacja danymi — INSERT, UPDATE, DELETE. Przykład wstawiania: INSERT INTO ... VALUES ...
- DDL (Data Definition Language): definiowanie struktury bazy — CREATE, ALTER, DROP; przykładowo CREATE TABLE służy do tworzenia tabel, ALTER TABLE do modyfikacji struktury, DROP TABLE usuwa tabelę.
Przykłady zapytań SQL
-- Pobranie ceny produktu o konkretnym ID
SELECT Cena
FROM Produkty
WHERE ID_Produktu = 101;
-- Przykład prostego SELECT
SELECT Imie, Nazwisko, SredniaOcen
FROM Uczniowie
WHERE Klasa = '3A';
Przykłady i omówienie kluczowych poleceń SQL
Podsumowanie krótkie
- Baza danych — uporządkowany zbiór danych w systemie komputerowym.
- RDBMS — przechowuje dane w tabelach powiązanych relacjami; używa kluczy do zapewnienia spójności.
- SQL — język do odpytywania, manipulowania i definiowania danych (DQL, DML, DDL).