3. Równania I stopnia: równania równoważne i równania po przekształceniach

Preview Mode

You're viewing this material in preview mode. Sign up to track your progress and access all features.

3. Równania I stopnia: równania równoważne i równania po przekształceniach
In Progress

3. Równania I stopnia: równania równoważne i równania po przekształceniach

Równanie jest pytaniem o liczbę, dla której dwa wyrażenia mają tę samą wartość. Rozwiązywanie nie polega na zgadywaniu: przekształcamy pytanie, zachowując zbiór jego odpowiedzi.

Po tej lekcji: Rozwiążesz równania z nawiasami i ułamkami, sprawdzisz wynik oraz rozpoznasz brak lub nieskończenie wiele rozwiązań.

Potrzebne podstawy: Umiesz upraszczać wyrażenia i wykonywać działania na ułamkach oraz liczbach ujemnych.

Co wolno zmienić?

Rozwiązanie i równoważność

Rozwiązaniem równania jest liczba, która po podstawieniu daje prawdziwą równość. Równania równoważne mają dokładnie te same rozwiązania. Równanie I stopnia z jedną niewiadomą można sprowadzić do ax + b = 0, gdzie a ≠ 0.

Można dodać lub odjąć po obu stronach to samo wyrażenie, uprościć obie strony i pomnożyć lub podzielić je przez tę samą niezerową liczbę. Nie dziel przez niewiadomą bez sprawdzenia, czy nie jest zerem. Mnożenie przez zero niszczy informację: z x = 3 zrobiłoby się 0 = 0.

Czytaj od góry: każdy etap wynika z poprzedniego. 3x + 5 = 20↓Odejmij 5 po obu stronach: 3x = 15↓Podziel obie strony przez 3: x = 5
Czytaj od góry: każdy etap wynika z poprzedniego.
Jedna waga w równowadze: lewa szalka trzy identyczne paczki x i odważnik 5, prawa odważnik 20. Przy obu szalkach etykieta −5.
Odjęcie tej samej wartości po obu stronach zachowuje równość.

Popularne „przeniesienie na drugą stronę” jest skrótem odejmowania lub dodawania tej samej wielkości po obu stronach. Znak zmienia się z tego powodu, a nie dlatego, że wyraz przekracza znak równości.

Najpierw uporządkuj nawiasy

Rozwiąż 3(2x − 1) − 4 = x + 7

  1. Rozwiń lewy nawias: 6x − 3 − 4 = x + 7.
  2. Zredukuj liczby: 6x − 7 = x + 7. Odejmij x po obu stronach: 5x − 7 = 7.
  3. Dodaj 7 po obu stronach: 5x = 14. Podziel przez 5: x = 14/5 = 2,8.
  4. Kontrola w równaniu początkowym: lewa strona 3 · (5,6 − 1) − 4 = 9,8; prawa 2,8 + 7 = 9,8.

Usuń mianowniki całym działaniem

Rozwiąż (x − 1)/3 + x/2 = 3

  1. Wspólną wielokrotnością mianowników 3 i 2 jest 6. Pomnóż każdy składnik obu stron przez 6.
  2. Otrzymujesz 2(x − 1) + 3x = 18. Mnożenie dotyczy również liczby 3 po prawej.
  3. 2x − 2 + 3x = 18, więc 5x = 20 i x = 4.
  4. Sprawdzenie: (4 − 1)/3 + 4/2 = 1 + 2 = 3.

Gdy niewiadoma znika

Porównaj dwa przypadki

  1. 2(x + 1) = 2x + 2 prowadzi do 2 = 2. Każda liczba rzeczywista spełnia równanie: nieskończenie wiele rozwiązań.
  2. 2(x + 1) = 2x + 5 prowadzi do 2 = 5. Żadna liczba tego nie naprawi: brak rozwiązań.
  3. Takie równania po uproszczeniu nie są postaci ax + b = 0 z a ≠ 0. Nie wyciągamy wniosku x = 0 tylko dlatego, że zniknęło x.

Twoja kolej — rozwiązuj przed odsłonięciem odpowiedzi

Zapisuj rozwiązania w zeszycie. Jeśli utkniesz, otwórz wskazówkę. Następnie porównaj swój tok rozumowania z rozwiązaniem.

Zadanie 1

Wskazówka do zadania 1

Odejmij 2x, następnie dodaj 9.

Rozwiązanie zadania 1

3x = 21, x = 7. Kontrola: 35 − 9 = 14 + 12 = 26.

Zadanie 2

Wskazówka do zadania 2

Po rozwinięciu odejmij 4x.

Rozwiązanie zadania 2

6x + 8 = 4x − 6; 2x = −14; x = −7. Obie strony: −34.

Zadanie 3

Wskazówka do zadania 3

Odejmij 2, potem pomnóż przez 3.

Rozwiązanie zadania 3

x/3 = 3, x = 9; 9/3 + 2 = 5.

Zadanie 4

Wskazówka do zadania 4

Pomnóż całe równanie przez 4.

Rozwiązanie zadania 4

x + 2 = 2x − 4, zatem x = 6; obie strony wynoszą 2.

Zadanie 5

Wskazówka do zadania 5

Rozwiń nawias.

Rozwiązanie zadania 5

3x − 6 = 3x − 6: każda liczba rzeczywista, nieskończenie wiele rozwiązań.

Zadanie 6

Wskazówka do zadania 6

Odejmij 4x.

Rozwiązanie zadania 6

1 = −2 jest fałszem. Brak rozwiązań.

Co warto zachować w pamięci?

Każdy krok wykonuj po obu stronach. Po uzyskaniu liczby podstaw ją do równania początkowego; po zniknięciu niewiadomej oceń prawdziwość pozostałej równości.

Jeśli wynik się nie zgadza, wróć do przykładu dotyczącego tej umiejętności. Wyjaśnij każdy krok i spróbuj ponownie bez zaglądania do odpowiedzi.